Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh ngữ văn 9

Nhằm mục đích giúp học sinh nắm vững kiến thức và kỹ năng tác phẩm Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh Ngữ văn lớp 9, bài học tác giả - thành công Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh trình bày không thiếu nội dung, tía cục, nắm tắt, dàn ý phân tích, sơ đồ tứ duy và bài văn so với tác phẩm.

Bạn đang xem: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh ngữ văn 9

A. Văn bản tác phẩm Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

Đoạn trích Chuyện cũ trong đậy chúa Trịnh lưu lại cảnh sống sang chảnh vô độ của chúa Trịnh và bầy quan lại hầu cận trong che chúa.

khoảng chừng năm gần cạnh Ngọ, Ất mùi (1774 -1775) trong nước tất cả chúa Trịnh Sâm thích nghịch đèn đuốc hay ngự ở những li cung bên trên Tây hồ nước núi Tử Trầm, núi Dũng Thúy. Cuộc sống thường ngày của chúa Trịnh rất sang chảnh và tốn kém: xây dựng những cung điện, đền rồng đài liên tiếp lãng phí, phù hợp đi chơi, chiêm ngưỡng cảnh vật đẹp, hàng tháng vài bố lần vương ra cung Thuỵ Liên. Việc đào bới tìm kiếm thú vui của chúa Trịnh thực ra là để chiếm đoạt những của quý vào thiên hạ.

lũ hoạn quan thì được chúa sủng ái, bọn chúng ngang nhiên ỷ chũm hoành hành, vừa trộm cướp vừa la làng. Bọn chúng dò xem nhà nào có cây cảnh, chim tốt, khướu xuất xắc hoặc dụng cụ đẹp nào hầu như quy bỏ vào tội “phụng thủ”, bạn ta nên van xin chí chết new được tha, có lúc còn phải phá vứt để tránh khỏi tai vạ. Bên tác giả cũng đều có trồng một cây lê với hai cây lựu trắng, đỏ nở hoa khôn cùng đẹp dẫu vậy cũng cần chặt đi do cớ ấy.

B. Đôi đường nét về nhà cửa Chuyện cũ trong bao phủ chúa Trịnh

1. Tác giả

Phạm Đình Hổ (1768 - 1839), tên chữ là Tùng Niên hoặc Bỉnh Trực hiệu là Đông Dã Tiều tục call là Chiêu Hổ.

- Ông là fan làng Đan Loan - thị trấn Đường An - hải dương (nay là làng nhân Quyền - huyện Bình Giang - Hải Dương).

- Ông sống vào thời buổi quốc gia loạn lạc nên ao ước ẩn cư. Đến thời Minh Mạng bên Nguyễn, công ty vua mời ông ra làm quan, cho dù ông sẽ mấy lần từ chức tuy thế vẫn bị mời ra.

- Để lại các văn thơ viết bằng văn bản Hán có mức giá trị kế hoạch sử: “Vũ trung tùy bút”, “Tang mến ngũ lục”

2. Tác phẩm

a. Hoàn cảnh sáng tác

Đoạn trích bên trong tác phẩm “Vũ trung tùy bút”, viết khoảng đầu đời Nguyễn (đầu vậy kỉ XIX). Đây là thành phầm văn xuôi ghi lại một bí quyết sinh động, lôi kéo hiện thực u tối của lịch sử vẻ vang nước ta, là tài liệu quý hiếm về sử học, địa lí, buôn bản hội học.

b. Bố cục

Gồm 2 phần:

+ Phần 1 (Từ đầu đến “triệu bất tường”) → cuộc sống xa hoa, tận hưởng lạc của Trịnh Sâm

+ Phần 2 (còn lại): Sự nhũng nhiễu của bầy quan lại dưới quyền

c. Cực hiếm nội dung

“Chuyện cũ trong che chúa Trịnh” đề đạt đời sống xa hoa của vua chúa cùng sự nhũng nhiễu của lũ quan lại thời Lê - Trịnh, đưa tới một ánh mắt chân thực, phơi bày hoàn cảnh đen về tối của xã hội vn dưới thời vua Lê – chúa Trịnh.

d. Cực hiếm nghệ thuật

- Thể loại tùy bút, sự ghi chép khôn cùng chân thực, sinh động mà lại giàu hóa học trữ tình.

- những chi tiết biểu đạt chọn lọc kĩ càng, mắc giá, nhiều sức thuyết phục

- Giọng điệu gần như khách quan nhưng cũng tương đối khéo léo, biểu thị thái độ lên án đàn vua quan qua thủ pháp liệt kê.

Xem thêm: Ký Hiệu Biển Số Xe 34 Là Của Tỉnh Nào ? Mã Theo Từng Huyện Là Gì?

C. Sơ đồ bốn duy Chuyện cũ trong lấp chúa Trịnh

*

D. Đọc phát âm văn bản Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

1. Cuộc sống xa hoa, hưởng trọn lạc của Trịnh Sâm

Sự sang chảnh trong cuộc sống của chúa Trịnh Sâm đã có được ghi chép lại chân thực, tỉ mỉ:

+ Chúa đến xây dựng các cung điện, đền rồng đài chỉ nhằm thỏa mong muốn “thích đùa đèn đuốc”

→ tạo đền đài vày mục đích cá thể → quần chúng. # hao chi phí tốn của.

+ Chúa liên tiếp tổ chức các cuộc dạo chơi Tây Hồ tía bốn lần một mon → huy động tương đối nhiều người phục dịch cùng hầu như trò giải trí lố lăng, tốn kém

+ tra cứu thu vật dụng “phụng thủ” → cướp đoạt đầy đủ vật cực hiếm trong thiên hạ.

+ Đưa một cây nhiều cổ thụ về từ vị trí kia sông, buộc phải tới cơ binh hàng trăm người → kì công, xa hoa tốn kém.

=> Lối biên chép tỉ mỉ, chân thực, khách hàng quan, không chuyển thêm bất kể một lời bình luận nào → sự xa xỉ, nạp năng lượng chơi, không màng đến giang sơn đại sự của một fan nắm binh quyền → sự sụp đổ, suy vong là vấn đề không kiêng khỏi.

2. Sự nhũng nhiễu của đàn quan lại bên dưới quyền

Sự sang chảnh hưởng lạc của bạn đứng đầu → thói nhũng nhiễu của quan tiền lại bên dưới trướng:

+ đàn hoạn quan được sủng ái do giúp vua giữa những trò chơi xa hoa nên ỷ cầm cố hoành hành, tác oai tác quái

+ chúng tìm thu trang bị “phụng thủ” → vừa nạp năng lượng cướp, vừa la làng.

tín đồ dân: bị chiếm đến hai lần → buộc phải tự hủy quăng quật những sản vật quý giá của mình.

quan tiền lại: vơ vét có tác dụng của riêng → được giờ mẫn cán

+ Phạm Đình Hổ kể câu chuyện từ chính gia đình mình khi bà mẹ ông yêu cầu sai chặt đi một cây lê với hai cây lựu quý chỉ vì ao ước tránh tai họa → tăng mức độ thuyết phục, chân thực.

⇒ Tác giả kín đáo đáo bộc lộ thái độ bất bình, phê phán.

E. Bài văn đối chiếu Chuyện cũ trong tủ chúa Trịnh

trong những áng văn xuôi thời gian trung đại nghỉ ngơi nước ta, bên cạnh Truyền kì mạn lục - một "Thiên cổ kì bút" - người đời thường nói tới Vũ trung tuỳ bút (Theo ngọn bút viết trong những lúc mưa) của Phạm Đình Hổ. Tác phẩm ra đời vào đầu gắng kỉ XIX. Khác với Truyền kì mạn lục, tập sách "viết trong mưa" ấy trực thuộc thể loại tuỳ bút. Sử dụng văn tuỳ bút, danh nho Phạm Đình Hổ đang tuỳ theo hào hứng và quan tâm đến của riêng rẽ mình, ghi chép lại những sự việc, phần nhiều câu chuyện ví dụ chân thực, rất nhiều điều tai nghe, mắt thấy vào cuộc sống. Khi đọc Truyền kì mạn lục, bọn chúng ta bắt gặp đây đó phần đa yếu tố lãng mạn, huyền ảo, còn vào Vũ trung tuỳ bút thì đậm đặc chất hiện thực. Trong những bức tranh thực tại ấy là những chuyện trong bao phủ chúa Trịnh Sâm. Viết lại những mẩu truyện cũ ấy, tác giả dự báo "đó là triệu bất tường", là những dấu hiệu không lành, phần đa điềm gở.

trước nhất là những mẩu truyện về thói ăn uống chơi xa xỉ, vô đối của chúa Trịnh Sâm và các quan lại hầu cận trong tủ chúa. Người sáng tác Phạm Đình Hổ nhắc ba vấn đề tiêu biểu. Câu hỏi thứ nhất: Chúa đến xây dựng các cung điện, đình đài ở các nơi để thỏa mãn ý ưa thích "đi chơi chiêm ngưỡng cảnh vật đẹp", ý đam mê đó cứ triền miên, tiếp nối tưởng đến không cùng. Bởi vậy, đơn vị văn viết "Việc kiến thiết đình đài cứ liên miên". Tức là việc kêu gọi sức dân, thu chi phí bạc, chiếm đất đai, bắt nhân công liên tục ra mắt hàng tháng, hàng năm, vị trí này, địa điểm khác. Vấn đề thứ hai: đều cuộc rong chơi của chúa Thịnh vương vãi (Trịnh Sâm). Chúa thường phù hợp đi chơi, thường xuyên ngự - tới nạp năng lượng ngủ, ngắm nhìn cảnh vật đẹp, tận hưởng của ngon, thứ lạ, thỏa mãn thú vui cả thân xác lẫn lòng tin - ở các li cung (cung điện, lâu đài xa khiếp thành) trên hồ nước Tây, núi Tử Trầm, núi Dũng Thuý. Trong những chuyến du ngoạn ấy của chúa đặc trưng nhất là cuộc đi dạo trên hồ nước Tây. Vòng quanh tư mặt hồ, binh lính yêu cầu "dàn hầu", vừa để bảo đảm vừa sẵn sàng làm theo lời chúa không đúng bảo. Cũng vòng quanh tứ mặt hồ, những quan trong triều buộc phải "đầu bịt khăn, khoác áo bầy bà" cải trang là phần nhiều thị dân buôn bán, bày mặt hàng hoá như một shop sầm uất, đông vui, vui đến thiên hạ thì ít cơ mà vui cho chúa thì nhiều. Thuyền ngự cho đâu thì chúa và những hỗ tụng đại thần tuỳ ý kẹ vào bờ cài bán. Chúa và cận thần tới, thì nhạc công bắt buộc tấu lên đa số khúc nhạc dập dìu gần xa vẳng từ bên dưới bóng cây, bến đá như thế nào đó. Đúng là bức tranh cuộc sống phồn hoa nhưng mà giả dối. Tác giả chỉ ghi chép khách quan, ko một lời nhấn xét, mà vụ việc nó cứ tự phơi bày những nét rởm hợm, nực cười, đáng chê trách. Vấn đề thứ tía - đáng chê trách hơn - là mẩu truyện chúa "sức thu lấy" - ra lệnh bằng văn bản - chiếm đoạt một cách trắng trợn toàn bộ "những chủng loại trân rứa dị thú, cổ mộc quái ác thạch, bồn hoa cây cảnh" trong nhân dân. Chọn một cảnh điển hình của rất nhiều cuộc giật đoạt ấy - cảnh bầy tớ chở một cây nhiều cổ thụ về che chúa - tác giả biểu đạt bằng hầu như từ ngữ sống động, một giọng văn thật nặng nề. Cây đa to, cây cỏ rườm rà, được rước qua sông"... Như một cây cổ thụ mọc trên đầu non hốc đá, rễ dài đến vài trượng, cần một cơ binh new khiêng nổi, lại bốn fan đi kèm, những cầm gươm đánh thanh la đốc thúc quân lính khiêng đi cho gần như tay". Đó là 1 trong những đám rước công phu, tốn kém. Cây đa ấy vốn làm việc đầu non hốc đá thoải mái - phóng khoáng thân rừng núi ni bị rước về vườn công ty chúa hiệ tượng có vẻ oai phong phong, tuy vậy nhìn kĩ thấy tội nghiệp quá. Cũng chính vì từ nay, đa đâu còn là biểu tượng trường tồn, bất diệt, hình tượng cho sức sinh sống của nhỏ người, của quê hương, khu đất nước. Đa đã bị ép buộc để "điểm xuyết, bày vẽ" thành thứ đồ chơi riêng ở trong phòng chúa. Cây đa cũng tương tự thân phận của rất nhiều loài trân cố kỉnh dị thú, cổ mộc, tai quái thạch, chậu hoa hoa lá cây cảnh trong dân gian đã bị cầm tù, bị tha hoá. Bao nhiêu cái đẹp của tự nhiên, rất nhiều thú vui tao nhã, quang minh chính đại của nhân dân đã biết thành nhà chúa chiếm đoạt. Số trời của cây trời, đá núi, hoa lá, ... Vô tri thì như thế, hỏi số trời con người ra sao? người viết tùy bút, danh nho Phạm Đình Hổ đã đưa ra những vụ việc cụ thể sống động và khách quan, không phản hồi mà các hình ảnh, cụ thể cứ tồn tại đầy ấn tượng. Ấn tượng độc nhất là cảnh đêm nơi vườn nhà chúa: "Mỗi khi tối thanh cảnh vắng, giờ đồng hồ chim kêu vượn hót ran khắp bốn bề, hoặc nửa đêm rầm rĩ như trận mưa sa gió táp, vỡ vạc tổ tung đàn, kẻ thức giả biết sẽ là triệu bất tường"...

giờ đồng hồ chim kêu, vượn hót khắp tư bề giữa đêm khuya thanh vắng, giỏi là tiếng muôn chủng loài than thở? Trận mưa sa gió táp ầm ĩ hay sự tức giận của trời đất? Những âm thanh ấy gợi xúc cảm ghê rợn như 1 điều nào đấy đang rã tác đổ vỡ, suy sụp đau đớn, chứ không phải là một cảnh đẹp nhất bình yên, phồn thực, no ấm. Nghe những music ấy "kẻ thức giả" - đơn vị nho Phạm Đình Hổ biết "đó là triệu bất tường". Đến loại văn cuối của rất nhiều câu chuyện công ty chúa, cảm xúc của tác giả biểu lộ trực tiếp, nhưng mà lời văn vẫn dịu nhàng, tế nhị, loại gián tiếp bởi một danh từ phổ biến là "kẻ thức giả". Kẻ thức mang là những người dân có học tập vấn, có hiểu biết sâu rộng. Viết câu văn ấy, Phạm Đình Hổ là 1 người bao gồm tầm phán đoán, dự cảm chủ yếu xác. Ông đã thấy rõ phần lớn cuộc ăn chơi xa hoa, vô giới hạn của chúa Trịnh Sâm là "triệu bất tường", những dấu hiệu không lành, mọi điềm gở. Nó báo trước sự suy vong tất yếu của một triều đại chỉ âu yếm việc ăn uống chơi hưởng lạc bên trên mồ hôi, nước mắt và cả xương máu của dân lành. Trái thực, điều này đã xảy ra không lâu sau thời điểm Trịnh Sâm mất.

Sách xưa có câu "Thượng bất chính, hạ tắc loạn" - cung cấp trên ko chân chính, tráng lệ thì cung cấp dưới tất sẽ làm loạn. Chúa sinh hoạt ngôi cao mải mê nạp năng lượng chơi, sa đọa, tất yếu những quan cấp cho dưới ỷ rứa làm càn. Bởi đó, từ bỏ những mẩu chuyện của chúa, Phạm Đình Hổ gửi ý, nói đến chuyện các quan "bọn hoạn quan cung giám lại thường dựa vào gió bẻ măng, ra ngoài dọa dẫm...". Ở đoạn văn thứ hai này, tác giả tập trung kể một sự việc. Đó là việc lũ hoạn quan tiền bày trò cướp đoạt, vu cáo, phá hoại tài sản của nhân dân một bí quyết trắng trợn, tàn ác. Bọn chúng thực hiện công việc rất "bài bản". Động tác một: "Dò xem" nhà nào tất cả vật quý, thì biên vào hai chữ "phụng thủ" nghĩa là lấy để dâng chúa. Động tác thứ hai: "Trèo qua tường thành lẻn ra"... "lấy phăng đi"... Động tác lắp thêm ba: Nếu nhà nào bội nghịch ứng, thì "buộc mang lại tội đậy vật báu" của vua chúa... Ở đoạn văn tùy cây viết này công ty văn sử dụng tiếp tục các hễ từ diễn tả thái độ và hành động đàn hoạn quan trong bố câu văn đặc tả với gần như từ ngữ nhận mạnh: "Dò xem", "trèo", "lẻn", "lấy phăng", "buộc tội", "dọa dẫm", ... Đúng là hồ hết thái độ, hành động của một bè lũ đầu trâu phương diện ngựa, vừa nạp năng lượng cướp, vừa la làng, "Sạch sành sanh vét đến đầy túi tham" (Truyện Kiều). Hậu quả của không ít vụ cướp tách trắng trợn ấy là: người dân bị buộc tội yêu cầu nộp tiền, cần "phá công ty huỷ tường... Vứt của ra kêu van chí chết" cùng tự mình yêu cầu "đập quăng quật núi non cỗ hoặc phá bỏ hoa lá cây cảnh để tránh ngoài tai vạ". Người dân đề nghị chịu biết từng nào cảnh đau đớn, từng nào bất công, phi lí. Chính tại mái ấm gia đình Phạm Đình Hổ - một gia đình quý tộc ngay cạnh phủ chúa - cũng trở thành cái hoạ ăn cướp kia gieo xuống. Trước công ty tiền con đường trồng một cây lê hoa white xoá thơm lừng, trước công ty trung đường trồng nhì cây lựu ra quả trông khôn xiết đẹp ... "Bà cung nhân ta hầu hết sai chặt đi cũng là do cớ ấy". đối với giọng văn nhắc chuyện các gia đình khác quanh tởm thành bị quấy nhiễu, giọng kể tại vị trí văn cuối này có vẻ như dìu dịu hơn, tuy nhiên nó đánh đậm thêm tính hiện tại thực, tăng thêm ý nghĩa sâu sắc phê phán, tố cáo. Do vì, nạn cướp bóc, sách nhiễu sinh hoạt thời Trịnh Sâm đã trở thành cơn sốc trong làng hội, không những gây đau buồn cho dân thường mà còn đe dọa cả những gia đình quyền quý, quan tiền lại, không chỉ là cướp tách bóc của cải đồ chất ngoài ra huỷ diệt cả đầy đủ thú vui tao nhã mang tính chất văn hoá truyền thống của biết bao mái ấm gia đình Việt Nam chúng ta. đông đảo từ ngữ cuối đoạn văn giới hạn lại, nhưng lời kể của tác giả vẫn tồn tại vương vấn ngân nga trong lòng chúng ta những cảm hứng xót xa, nuối tiếc, thương cho cây đẹp, hoa thơm, cảm thống với các con người phải sống trong một làng hội phong kiến lếu láo loạn mục nát cho như vậy.

Đoạn tùy cây viết “Chuyện cũ trong tủ chúa Trịnh” ấy không chỉ có cực hiếm hiện thực, trình diện bộ mặt xấu xa của chúa, của đàn quan lại, binh lính mà còn cuốn hút bạn đọc vị một ngòi cây bút tài hoa. Phạm Đình Hổ vẫn ghi chép người thực, vấn đề thực rất cố thể, bao gồm xác, theo trí nhớ, cảm xúc, quan tâm đến của riêng rẽ mình. Từ bỏ ngữ câu văn từ nhiên, trôi chảy, không xẩy ra gò bó bởi vì cốt truyện, nhân vật...như trong truyện ngắn. Khi nhắc chuyện, lúc chuyển sang miêu tả, ngẫu hứng thì điểm vào một dự cảm, dự báo, nhịp văn thời gian khoan thai, khi dồn dập nhận mạnh, ... Tưởng chừng buông thả tự do thoải mái nhưng thành công vẫn tập trung vào một chủ đề, toát lên cảm giác trữ tình rõ rệt của tác giả.

Nói bắt lại, bởi thể văn tùy cây bút ghi chép tùy hứng những vụ việc một bí quyết cụ thể, chân thực, sinh động, Chuyện cũ trong bao phủ chúa Trịnh giúp họ hiểu về đời sống sang chảnh vô độ của đàn vua chúa, quan lại phong kiến thời vua Lê, chúa Trịnh suy vi nửa cuối cố gắng kỉ XVIII. Đó là 1 trong xã hội đầy rẫy những tín hiệu không lành, mọi điềm gở xứng đáng chê trách với đáng xóa bỏ. Lịch sử dân tộc đã xóa sổ cái làng hội ấy.